Oerspelt

Een geschenk van de godin Demeter

 

Volgens de Griekse mythologie was oerspelt een geschenk van de godin Demeter aan de oude Grieken. Het zeevarende volk moest de rest van de wereld op haar reizen leren hoe spelt gebruikt en geëerd moet worden. Ook de heilige benedictijnse abdis Hildegard von Bingen (1098-1179) had eerbied voor het oergraan: ze loofde oerspelt als “universeel geneesmiddel” en als “de beste graankorrel: hij heeft een verwarmend en vettig effect, is hoogwaardig en zachter dan alle andere graankorrels”.

De oudste vondst van spelt stamt volgens de wetenschappers Thomas Miedaner en Friedrich Longin uit nederzettingen van de nieuwe steentijd in de vijfde en zesde eeuw voor Christus in West-Georgië en Mesopotamië (“Unterschätzte Getreidearten – Einkorn, Emmer, Dinkel & Co.”, Agrimedia Verlag 2012). Dankzij archeologische vondsten kan de weg die spelt heeft afgelegd via de Zwarte Zee, Bulgarije en Polen naar Zweden en Denemarken goed getraceerd worden. In Midden-Europa kan de teelt van spelt voor het eerst worden aangetoond in de late bronstijd (1100 - 800 voor Christus).

Volgens wetenschappelijk onderzoek bestond toen 20 tot 70 procent van het geteelde graan in het gebied rond de Duitse Neckar uit spelt. Zelfs in 1881 was spelt in Zwaben en in het zuidelijke Baden volgens Miedaner en Longin nog steeds de belangrijkste graansoort. Tegen de jaren 50 werd spelt echter slechts sporadisch meer verbouwd. Met het groeiende bewustzijn voor ecologische landbouw kon spelt in de daaropvolgende decennia weer aan populariteit winnen.

Kenmerken

Oerspelt in een notendop

 

•    ontstaan uit de kruising van eenkoorn, emmertarwe en wild gras
•    zeer gewaardeerd door oude volkeren zoals de Grieken, Kelten en Egyptenaren
•    licht verteerbaar
•    bevat talrijke aminozuren, mineralen en vitaminen
•    zowel gemalen, grof gemalen of als volledige korrel veelzijdig toepasbaar

Teelt

Hoe oerspelt gedijt


Oergranen hebben specifieke kenmerken bij het telen en verwerken. Je moet weten hoe je ermee moet omgaan. Het is echter de moeite waard aangezien oergranen waardevolle kostbaarheden zijn, met een groot potentieel! De verwachte opbrengst van spelt loopt achter op de opbrengstcijfers van zacht tarwe, waardoor elke korrel kostbaar is.

 

Verwerking

Hoe oerspelt verwerkt wordt

 

Oerspelt behoort tot de bedekte graansoorten. Dat betekent dat de korrels omsloten zijn door een vast omhulsel dat beschermt tegen schadelijke omgevingsomstandigheden. Omdat de korrels ook na het dorsen omhuld blijven door het kaf, is er een extra stap nodig in een speciale molen om het koren van het omhulsel te scheiden.

Op de foto’s ziet u de verschillende stadia van verwerking (klik op de punten bovenaan de foto): korrels, grof gemalen en meel.

Gebruik

Waarvoor oerspelt kan worden gebruikt

 

Spelt is in de keuken multifunctioneel: het kan gemalen of grof gemalen of als gehele korrel worden gebruikt. Brood van speltmeel is intussen wijdverspreid, maar ook noedels, koekjes, meelballetjes, ovenschotels, deegwaren en muesli met spelt hebben veel aanhangers. Groene spelt wordt vaak gebruikt voor groenteburgers en soepen of stoofpotjes.